ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
223
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
نيك بزنذ و بيخ سرد كند و بر سر نهد « 1 » و اكر يخ نيابذ بشب بهواء كشاذه بنهذ تا سرد شوذ و صندل سبيد و كلاب نيك خوش شايسته بوذ . فامّا آبغوره يا جيزى ديكر قابض نشايد « 2 » جه مسام ببندد و حرارت محتقن كردذ و اكر كمان برى كه اندر معده خلطيست بذ و « 3 » بخار مىكند « 3 » نشان اين جستن ركهاء جهارسو بوذ و پر كشتن اين ركها . آنكاه « 4 » قى فرماى كردن « 4 » بسكنكبين و آب كرم يا بكشكاب و سكنكبين و روغن بنفش و روغن نيلوبر و روغن بيد اين همه شايسته بوند « 5 » كبر سر نهد خاصه جن با سركا بوذ بدان مقدار كى ياذ كردم يا اندكى « 6 » افزون « 6 » ، و اكر اسبغول بسركا و روغن [ كل ] « 7 » فرغار كند و بر سر نهذ بغايت خوب آيذ و اكر با برك و كدو و خيار و خيار باذرنك ( f . 179 ) و عصا الراعى و برك اسبغول و انگور كرك و كشنيز تر و برك بيد مفرد و « 8 » مجموع بكوبذ و با سركا و روغن كل جمع كند و بر سر نهذ . و « 9 » اكر خواب نيايذ كوكنار تر بفشارذ يا لفاح اكر نيابذ و آب ايشان بر سر نهذ « 9 » و اكر نيابذ بوست كوكنار خشك « 10 » بكوبذ و با خطمى سبيد نيمانيم برآميزذ به آب كو كنار « 11 » « » تر كند و بر سر نهذ بضماد « 12 » « » . باز اكر بدين كياذ كرديم « 13 » به نشوذ بدانك اندر سر بخارهاء سطبر است آنكاه نطول بايذ كردن بدين طبيخ [ نسخت وى ] « 14 » جنانك بكيرذ بابونه و اكليل الملك و كشك جو و بنفشهء خشك و برك كل اينهمه را بجوشاند و صافى كند و نيم كرم « 15 » بر سر
--> ( 1 ) - ف : نهند ( 2 ) - ب ه : اينجا ( 3 - 3 ) - ف : بخارى كند و ( 4 - 4 ) - ف : قى كردن فرماى ( 5 ) - ف : بوذ ( 6 - 6 ) - ف : از و ( 7 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد ( 8 ) - ب ه : يا ( 9 - 9 ) - ف : ندارد ( 10 ) - ف : افزوده . را ( 11 ) - ب ه : كنكاو ، خ ( 12 - 11 ) - ف : تر كرده بر سر ضماد كند ( 12 ) - ب ه : خواب آيذ ( 13 ) - ف : كردم ( 14 ) - از « م » افزوده شد . در اصل : ظ . صفت وى ( 15 ) - ف : افزوده . كند و